Moralność ważniejsza od pieniędzy przy zgłaszaniu złych praktyk przez pracowników biurowych

Powody, które skłoniłyby pracowników biurowych polskiego sektora MŚP do dokonania zgłoszenia, to m.in. prześladowanie i dyskryminacja (71%), kradzież własności firmy (66%), defraudacja (57%), unikanie płacenia podatków (51%), nieprzestrzeganie regulacji branżowych (42%) i nielegalne praktyki IT (38%), w tym korzystanie przez firmy z nielegalnego oprogramowania.

Wbrew ogólnemu przekonaniu, że najczęstszymi motywami, które kierują sygnalistami (ang. whistleblowers), jest spór z pracodawcą lub złe traktowanie przez przełożonych, większość ankietowanych, którzy dokonali zgłoszenia, wskazuje na moralny (54%) i profesjonalny obowiązek (38%), a 1/5 (22%) na nagrodę finansową. Ponadto, dla prawie połowy (48%) badanych rozważających zgłoszenie, nie ma znaczenia czy dotyczyłoby ono aktualnego czy byłego miejsca pracy.

To nie jest dobra wiadomość dla dyrektorów i managerów, z których odpowiednio ponad 1/4 (28%) i 1/3 (33%) obawia się dokonania zgłoszenia przez własnego współpracownika. Takie ryzyko istnieje także w przypadku nielegalnych praktyk IT, bowiem 1 na 10 (9%) pracowników jest przekonany, że firma w której aktualnie pracuje korzysta z nielegalnego oprogramowania. Co ciekawe, najliczniejszą grupą (12%) w tej kategorii są pracownicy sektora IT i telekomunikacji (ICT), których firmy powinny być dla innych przykładem prowadzenia odpowiedniej polityki w zakresie właściwego licencjonowania oprogramowania.

59% pracowników biorących udział w badaniu stwierdza jednoznacznie, że korzystanie z nielicencjonowanego oprogramowania jest nielegalne, 26%, że do zgłoszenia nielegalnej praktyki biznesowej zachęciłaby ich nagroda finansowa lub pewność, że ich zgłoszenie pozostanie anonimowe (36%).

89% badanych jest zdania, że ich firma powinna ponieść konsekwencje korzystania z nielegalnego oprogramowania, w tym konsekwencje finansowe (54%), wizerunkowe (30%) lub karne (29%).

Badanie zostało przeprowadzone przez firmę badawczą Opinium na zlecenie organizacji BSA reprezentującej branżę producentów oprogramowania, we wrześniu 2017 r., wśród ponad 2 tys. pracowników biurowych polskiego sektora MŚP.