Jak już informowaliśmy, artykuł o Elemental Holding zatytułowany "Polski gigant podbija USA. Recykling i urban mining" zamieszczono na portalu Kanału Zero 31 lipca.
Na publikację we wtorek zwrócił uwagę reporter "Superwizjera" TVN Filip Folczak, po tym jak zaczął zapowiadać swój materiał o tym, że mimo nieprawidłowości związanych z transportem elektrośmieci przez Elemental Holding firmie przyznano miliard zł dotacji budżetowej na odzyskiwanie surowców krytycznych.
– Piękna nitka. Jak przymykać oczy na oszustwa (za które wy płacicie kupując np. pralkę), a potem jeszcze dać MILIARD ZŁOTYCH dotacji. To co się w tym kraju dzieje to jest po prostu kuriozum. Takie nagromadzenie złodziejstwa, że aż mamy znieczulicę – czyli raj dla oszustów – pochwalił na X jego ustalenia szef Kanału Zero Krzysztof Stanowski.
Przy tekście na Zero.pl dodano "sponsorowany"
– Kilka dni temu opisywaliście w @portalzeropl jaką obrotną firmą jest Elemental. Czy korporacja sama zgłosiła się do Was z tym tematem, czy to Wasz pomysł? Może warto dodać kilka słów aktualizacji? – spytał Folczak. – P.S. dzięki za dobre słowo :) – zaznaczył. Krzysztof Stanowski odpowiedział, że spyta o to redakcję Zero.pl.
Niedługo potem przy artykule o Elemental Holding pojawił się dopisek "Sponsorowany".
Krzysztof Stanowski: należało to lepiej oznaczyć
– No więc sprawdziłem. Ta firma nie sponsorowała artykułu. Po prostu byliśmy partnerami konferencji i w ramach świadczeń barterowych zobowiązaliśmy się, że na portalu pojawi się między innymi opis któregoś z paneli. Akurat wybór padł na ten panel. Należało to lepiej oznaczyć, ale narracja, że firma która jest teraz na celowniku, coś nam płaciła, jest nieprawdziwa – opisał szef Kanału Zero.
– Byliśmy partnerem II Forum Ekspansji Międzynarodowej. Mogliśmy opisać dowolny panel. Partnerem dla nas byli organizatorzy wydarzenia, a nie tamten akurat podmiot. Równie dobrze mogło paść na inny panel – zaznaczył w kolejnym wpisie.
Jaś Kapela pisze do UOKiK
Wieczorem Jaś Kapela, poeta i publicysta związany z "Krytyką Polityczną", zamieścił na X pismo, które skierował w tej sprawie do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wskazał, że to "zgłoszenie dotyczące podejrzenia stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej przez portal zero.pl (w szczególności braku lub spóźnionego oznaczenia treści o charakterze komercyjnym/sponsorowanym)".
Kapela opisał szczegółowo sprawę, oceniając, że "brak początkowego oznaczenia płatnej/barterowej współpracy mógł wprowadzać odbiorców w błąd co do charakteru publikacji (neutralny materiał dziennikarski vs. treść promocyjna)", ponieważ "zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym za nieuczciwą praktykę uważa się wprowadzanie konsumentów w błąd poprzez ukrycie handlowego celu komunikatu, jeżeli nie wynika on jednoznacznie z jego treści i okoliczności".
– Zgłaszam podejrzenie, że mogło dojść do: – stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej przez portal zero.pl (i/lub podmioty nim zarządzające), – ewentualnie współodpowiedzialności podmiotu zamawiającego/beneficjenta promocji (Elemental Holding lub podmioty powiązane), jeśli wpływał na treść lub nie zapewnił prawidłowego oznaczenia – stwierdził Kapela.
Zwrócił się do UOKiK o podjęcie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, a "w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów – zastosowanie dostępnych środków (w tym ewentualnych kar finansowych do 10% obrotu, nakazów usunięcia skutków naruszenia itp.)".
Wytyczne UOKiK ws. publikacji sponsorowanych
Jaś Kapela przypomniał też, że zgodnie z rekomendacjami prezesa UOKiK każda treść, za którą podmiot mediowy otrzymuje korzyść materialną (pieniężną lub w innej formie, w tym barter), ma być odpowiednio oznaczona. Wyliczono, że oznaczenia ma być czytelne, jednoznaczne, zrozumiałe, widoczne już przy pierwszym kontakcie z materiałem oraz napisane w języku polskim, bez skrótów i niejasnych sformułowań.
– Brak (lub spóźnione dodanie dopiero po nagłośnieniu) takiego oznaczenia może stanowić wprowadzającą w błąd praktykę rynkową. Dotyczy to zarówno odbiorców indywidualnych, jak i potencjalnych inwestorów / kontrahentów, którzy mogli postrzegać materiał jako niezależną treść informacyjną – podkreślił Kapela.
– Dodatkowo kontekst – publikacja bardzo pozytywnego materiału o spółce, wobec której w tym samym czasie pojawiły się poważne zarzuty dotyczące działalności w branży odpadów i która ubiegała się o/uzyskała decyzję o dużym wsparciu publicznym – potęguje ryzyko wprowadzenia w błąd co do wiarygodności i charakteru przekazu – wyliczył.
Wiosną 2025 roku prezes UOKiK nałożył w sumie niemal pół miliona zł grzywien na Dorotę "Dodę" Rabczewską, Filipa Chajzera i Małgorzatę Rozenek-Majdan. Wszyscy zostali ukarani za nieoznaczone wpisy reklamowe na Instagramie.
